Kamienica czynszowa Sopot ul. Parkowa 54

Sopot ul. Parkowa 54 – Projekt rekonstrukcji tynków i detalu architektonicznego powstały w ramach wykonywanych dla potrzeb inwestora badań konserwatorskich i programu prac konserwatorskich.

Historia budynku: Zabytkowa kamienica o charakterze czynszowym przy ul. Parkowej 54 jest częścią bliźniaka zaprojektowanego w 1911 roku na zlecenie Karla Kleista[1]. Plany architektoniczne opatrzono datą 22 marca 1911 i sygnowane są nazwiskiem Paula Puchmüllera. Wiemy, że Puchmüller, pierwszy budowniczy miejski Sopotu, miał w zwyczaju poprawiać przedstawiane mu projekty do zatwierdzenia do budowy: zwykle odrzucał projekt lub proponował lepsze rozwiązanie projektantowi, często nie przywiązując wagi do spraw formalnych[2]. Stąd alternatywne plany z dekoracjami secesyjnymi odnalezione w archiwum są dobrym punktem wyjścia do próby odtworzenia pierwotnego charakteru elewacji utraconego wskutek programowego odzierania kamienic z dekoracji na przestrzeni wieku XX.

Bliźniacze budynki wbrew nazwie nie są idealnie swym lustrzanym odbiciem. Budynek trójkondygnacyjny (w tym kondygnacje piwnic i poddasza). Kondygnacja piwnic podwyższona. Wejścia do budynków usytuowano symetrycznie w elewacji północnej i południowej: wejścia mają formę ganków, do których prowadzą proste schody skierowane ku ul. Parkowej. Elewacja bliźniaka od strony ul. Parkowej dwuosiowa – osie symetrii wyznaczają dwa ryzality, po jednym na każdą część budynku. Budynek nr 54 przylega od strony północnej do ul. Traugutta. Dla podkreślenia narożnego charakteru budowli wprowadzono narożną pięcio-kondygnacyjną wieżę zwieńczoną spiczastym dachem.

Alternatywny projekt bliźniaka w stylu secesyjnym wykonany na zlecenie Karla Kleista (niezrealizowana). Widok od strony ul. Parkowej. Elewacja miała być zdobiona elementami sztukatorskimi (girlandy) oraz tynkami grzebieniowymi w partiach przyziemia
Alternatywny projekt bliźniaka w stylu secesyjnym wykonany na zlecenie Karla Kleista (niezrealizowana). Widok od strony ul. Parkowej. Elewacja miała być zdobiona elementami sztukatorskimi (girlandy) oraz tynkami grzebieniowymi w partiach przyziemia.
Plan architektoniczny bliźniaka wykonany na zlecenie Karla Kleista z 22 marca 1911 roku, sygnowany przez Paula Puchmüllera. Widok od strony ul. Parkowej.
Plan architektoniczny bliźniaka wykonany na zlecenie Karla Kleista z 22 marca 1911 roku, sygnowany przez Paula Puchmüllera. Widok od strony ul. Parkowej.

Na terenie parceli nr 54 w 1919 roku wybudowano od strony zachodniej na podstawie pozwolenia z 4 lutego 1919 r. fragment muru oraz niewielki parterowy budynek zadaszony jedno-spadzistym dachem. Brak danych na temat pierwotnego przeznaczenia budynku, być może był to skład narzędzi ogrodowych lub służył do magazynowania i sezonowania drewna.  Według planu parcela zajmowana była wówczas przez Elise Müller, przez nią również był zlecony projekt.

Budynek podczas remontu w 1970 roku pozbawiono ozdób i historycznych tynków, które zastąpiono mocnymi tynkami cementowymi. Najbardziej znaczącą ingerencją w wygląd budynku przeprowadzoną prawdopodobnie w drugiej poł. XX wieku było wprowadzenie dodatkowej kondygnacji jako narożnej wieży, co negatywnie wpłynęło na bryłę całego założenia. Podczas kolejnych adaptacji budynek zyskał także balkony od strony zachodniej oraz wydatny ganek (budynek nr 56). W kondygnacji poddasza w ostatnich latach przeszklono zwieńczenie ryzalitu (elewacja od strony parkowej). Również przeprowadzona ostatnio wymiana stolarek okiennych przyczyniła się do unieczytelnienia pierwotnego charakteru elewacji. Skutkiem tego trudna jest dziś wierna rekonstrukcja pierwotnego wyglądu budynku. Zachowały się jednak archiwalne plany bliźniaka, które mogą posłużyć projektantowi w takiej próbie. Poniżej przedstawiono projekt rekonstrukcji cech stylowych elewacji.

Parkowa 54 w Sopocie, wizualizacja rekonstrukcji cech stylowych
Parkowa 54 w Sopocie, wizualizacja rekonstrukcji cech stylowych

Sopot, ul. Parkowa 54. Projekt rekonstrukcji cech stylowych budynku.

Mieszkania pod nr 54 były przestronne, o pomieszczeniach połączonych amfiladowo i ogrzewane piecami w stylu secesyjnym. Stropy dekorowane były secesyjnymi sztukateriami, podobnie dekorowane były elementy stolarki drzwiowej. Klatka schodowa jest jednobiegowa, z drewnianymi schodami i balustradami, w kondygnacji parteru podłoga z ozdobnym terazzo, okna w pionie klatki schodowej pierwotnie były przeszklone witrażami.
Sopot, Parkowa 54, secesyjne piece kaflowe.

[1] Karl Kleist zlecił wybudowanie budynku zapewne na sprzedaż, gdyż na planach architektonicznych z 1919 roku widnieje inne nazwisko właściciela Parceli: Elise Müller.

[2] Paul Puchmüller. Architekt, który przemienił Sopot w miasto (1875-1942), pod red. Małgorzaty Buchholz-Todoroskiej, Muzeum Sopotu 2008.

Write the message

Your email address will not be published.